Soru: Ramazan ayı ve diğer zamanlarda tutulan oruçlara nasıl niyet edilir?

Cevap: Bütün ibadetlerde olduğu gibi Oruca niyet etmekte şarttır. Oruç çeşitlerinden hangisi tutulmak istenirse istensin (farz, vacip, nafile oruç vb.) niyet edilmesi gerekir. Niyet edilmeden akşama kadar aç durmak oruç yerine geçmez. Kalben yapılan niyetler yeterlidir. Kalben yapılan niyeti dil ile ifade etmek ise menduptur.

Ramazan orucu için niyet; “Niyet ettim Allah rızası için yarınki Ramazan orucunu tutmaya” şeklinde yapılması en efdal olanıdır. Bunun yanında bir kişi hiç gün belirlemeden “Niyet ettim oruç tutmaya” dese bu niyet şeklide caizdir. Ramazan ayı girdikten sonra farz olan oruç dışında hiçbir oruca niyet edilmez. Edilse dahi Ramazan orucuna sayılır. Çünkü farz olan Ramazan orucun vaktinde aynı anda bir başka oruca niyet edilemez. Alimlerin ortak görüşüne göre Ramazan ayında tutacağımız her bir oruç için ayrı niyet etmemiz gerekmektedir.

Ramazan ayında tutulamayan oruçlar başka bir vakitte tutulacak olursa “Niyet ettim Allah Rızası için kazaya bıraktığım Orucu tutmaya” diye niyet edilebilir. Ancak yine bir kişi sadece “Kazaya kalan oruca” diye niyet ederse buda caizdir.

Nafile oruçlar için “Niyet ettim Allah rızası için nafile oruç tutmaya”, adak edilmiş oruçlar için “Niyet ettim Allah rızası için adak orucu tutmaya” şeklinde niyet edilebileceği gibi “Nafile oruç tutmaya”, “Adak orucu tutmaya” şeklinde niyet edilmesi caizdir.

Hanefi mezhebine göre  ramazan orucu, nâfile oruçlar ve vakti belirtilmiş adak (nezr-i muayyen) oruçlarının niyet etme vakti gün batımından başlayıp ertesi günün kuşluk vaktine hatta öğle namazı vaktinin girmesinden az önceki vakte kadar devam eder. Öğle vakti girdikten sonra artık hiçbir oruca niyet edilemez. Başlanmış fakat bir sebeple bozulmuş nafile oruçlar ile, Ramazan ayında tutulamayan oruçların kazası için tutulan oruçlarda niyet imsak vaktine kadardır. Yine Ramazanda bile bile yapılan yeme, içme ve cinsi münasebetten dolayı tutulacak olan Kefaret orucu içinde yine niyet etme vakti imsaktır.

Akşam vakti güneş batmadan bir sonraki güne niyet edilemez. Niyet için kesin ifade kullanılmalıdır. Muallakta olan, herhangi bir şarta bağlanan niyetler geçerli değildir. “Yarın şu işim olursa oruç tutarım” şeklinde yapılacak niyetler muteber değildir. Sahura kalkmış bir kişi niyet etmeyi unutsa dahi sahura kalkması niyet yerine geçer. Akşam vakti girdikten sonra imsak vaktine kadar yeme, içme ve ailevi münasebette bulunmak serbesttir.

www.guncelvaaz.com

Ahmet ÜNAL

Vaiz