|
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ
آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَن
تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَكُمْ
إِنَّ اللّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً
İş Ahlakı
Muhterem Müslümanlar
Bir ibadet yapmak için o ibadetin farzlarının,
sünnetlerinin neler olduğunu bilmemiz gerekirse, hangi işle meşgul olursak
olalım o işle ilgili genel kuralları bilmemizin yanı sıra Dinimizin de ortaya
koymuş olduğu ahlaki ilkeleri de bilmemiz gerekmektedir. Çünkü İnsan için en
büyük erdem, yapmış olduğu işlerini ahlaken en olgun şekilde yerine getirmesiyle
elde edilecektir. Aldatmamak, hile yapmamak, yalan söylememek, rüşvet
alıp-vermemek, Allah’ın haram kıldığı şeylere tevessül etmemek üzerine kurulmuş
bir iş hayatı, kişiye dünya ve ahiret mutluluğu getirecektir.
Kıymetli Müminler
Yüce Rabbimiz Kur’an-ı Kerimin değişik birçok
ayetinde bizlere şöyle buyurmaktadır. “Ey iman edenler, mallarınızı, sizden
karşılıklı anlaşmadan (doğan) bir ticaretten başka haksız ‘nedenler ve yollarla'
(batılca) yemeyin. Ve kendi nefislerinizi öldürmeyin. Şüphesiz, Allah, sizi çok
esirgeyendir.” (1)“Ey iman edenler! Akitleri(n gereğini) yerine getiriniz.”(2)
“Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline! Onlar insanlardan (bir şey) ölçüp
aldıkları zaman, tam ölçerler. Fakat, kendileri onlara bir şey ölçüp, yahut
tartıp verdikleri zaman eksik ölçüp tartarlar. Onlar, büyük bir gün; insanların,
âlemlerin Rabbinin huzurunda duracakları gün için diriltileceklerini sanmıyorlar
mı?”(3) “Yine o (müminler) ki, emanetlerine ve verdikleri sözlere riâyet
ederler.”(4)
Sevgili Peygamberimizden konumuzla ilgili şu
hadisler nakledilmiştir. “Müslüman Müslüman’ın kardeşidir. Kusurlu bir malı din
kardeşine satan hiçbir Müslüman’a satış helal olmaz. Meğerki malının ayıbını
açıklaya.”(5) “Alış-verişte çok yemin etmekten sakının. Çünkü yemin malı
sattırırsa da bereketini kaçırır”(6) “Emin ve
doğruluktan ayrılmayan ticaret ehli (ayette sırat-ı müstakim ashabı olarak
zikredilen) peygamberler, sıddıklar, şehitler ve Sâlihlerle beraberdir.”(7)
“Allah müşteri iken kolaylık gösteren, satıcı iken kolaylık gösteren, borcunu
öderken kolaylık gösteren, alacağını ödetirken kolaylık gösteren kişiyi cennete
koydu.”(8)
Aziz Kardeşlerim
Ayetlerden ve hadislerden aktardıklarımız
ışığında iş ahlakında şu hususları yerine getirmemiz bizler için çok büyük
kazanç kapısı olacaktır. Ahdinde, sözünde ve sevgisinde vefalı olmak. İyi huylu
ve güzel ahlâklı olmak. Şefkatli, merhametli, adaletli, faziletli, iffetli ve
dürüst olmak, Aza kanaat, çoğa şükrederek dağıtmak. İçi, dışı, özü, sözü bir
olmak. Fani dünyaya ait şeylerle öğünmemek, böbürlenmemek. Fakirlerle
dostluktan, oturup kalkmaktan şeref duymak. Zenginlere, zenginliğinden dolayı
itibardan kaçınmak. İyilerle dost olup, kötülerden uzak durmak. İnsanların
işlerini içten, gönülden ve güler yüzle yapmak. Hakka, hukuka uymak, hak
ölçüsüne riayet etmek. Ayıp ve kusurlarını örtmek, gizlemek ve affetmek.
Kıymetli Cemaatimiz
İnsanoğlu için ancak çalıştığının karşılığı
vardır. Bu karşılık hem dünyevi hem de uhrevidir. Rabbimizin bildirmiş olduğu,
Sevgili Peygamberimizin de hayatına tatbik ettiği ve bizlere örnek olarak
aktardığı emir ve yasaklara uyarak gerçekleştirilen iş hayatı ibadet
mertebesinde olduğunu unutmayalım. Hutbemizi bir ayetle bitiyoruz. “(Öyle)
Adamlar ki, ne ticaret, ne alış-veriş onları Allah'ı zikretmekten, dosdoğru
namazı kılmaktan ve zekatı vermekten ‘tutkuya kaptırıp alıkoymaz'; onlar,
kalplerin ve gözlerin inkılaba uğrayacağı (dehşetten allak bullak olacağı)
günden korkarlar.”(9)
Ahmet ÜNAL
Vaiz
Şuhut/Afyonkarahisar
(1) Nisa, 4/29
(2) Al-i İmran, 5/1
(3) Mutaffifin, 83/1-6
(4) Müminun, 23/8
(5) İbn. Mace , Büyû: 34
(6) İbn. Mace , Büyû: 30
(7) Tirmizi, Buyu, 4
(8) İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve
Şerhi, Akçağ Yayınları: 3/13.
(9) Nur, 24/37
|
